Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Аннене…

Пăт! пăт! пăт! шапăртатсах юхать пӳрт тăрринчен тумла. Сивĕ йĕрет. Хĕл ашшĕ-амăшĕнчен çĕтсе юлнă пĕчĕк ача пек хутланса ларнă та мĕскĕннĕн макăрать. Кăнтăрла хĕвел самаях хĕрӳленет пулсан та каçпа çав-çавах сивĕ хуçаланать-ха. Вăл ĕнтĕ халь куççульне шăлса типĕтнĕ те йăл кулăпа çиçет. Анчах тепĕр кунне каллех куççулĕ шăпăртатать унăн.

Çур пуçламăшĕ çеç пулин те вăл кашни утăмра сисĕнсе тăрать. Ав, кӳлленчĕксем те нумайланнă. Утатăн хăвна май, чĕрĕле пуçланă çутçанталăкпа киленсе пыратăн, çав самантра е хăв пĕр-пĕр кӳлленчĕке кĕрсе каятăн, е сана иртен-çӳрен ăнсăртран сирпĕтсе хăварать. Шак хытса тăратăн пĕр вырăнта. Вара йăл! кулса илетĕн те малалла уттаратăн. Хĕвел те вăрттăн кулса сана хушăран куç хĕсет…

* * *

Роза çав кун вĕренӳ хыççăн пĕрле пурăнакан юлташ хĕрĕпе пасара кайса килме сăмах пачĕ. Кăмăлĕ те çукчĕ ĕнтĕ тĕрĕссипе, анчах кӳрентерес килмерĕ унăн Лизăна. Хăйĕн пӳлĕмне çитрĕ те вăл тумне те улăштарса тăмарĕ, сумкинчен кĕнекисене кăларса хăварчĕ те хăвăрт çеç каялла тухса кайрĕ. Пӳлĕмре хĕр пулман та тейĕн. Уçă сасси çеç хурлăхлăн чăнкăрт! сасă парса хăварчĕ.

Малалла

Пĕрре, иккĕ, виççĕ...

Пиллĕк, улттă, çиччĕ...

АН шутла эсĕ, анне,

Миçе утăм тунине.

Кентти пирĕн пултарать:

Утса мар, чупса пырать.

Тăрать кермен асамлăн

Мăн Атăл хĕрринче.

Асамçисем — хаваслăн

Çӳретпĕр çĕр çинче.

Шевле кермен — «Росинка»,

Юмах-халап та мар.

Вăл лагерь — çут «Росинка» —

Эпир — хĕвеллĕ çар!

Пире парать хаваллă

Ыр сывлăш сĕм вăрман.

Кунта кашни кун паллă!

Кунта — кĕтретлĕ стан.

Йĕместпĕр, хурланмастпăр —

Ташлатпăр юрласа.

Канатпăр-савăнатпăр —

Чуна саламласа.

Вылятпăр та кулатпăр,

Ишетпĕр Атăлта.

Çĕн вăй-халпа тулатпăр —

Çăтмахри пек кунта.

Чиесем, чиесем

Лартрăмăр эпир.

Сад пулса, сад пулса

Тăчĕ пушă хир.

Чиесем, чиесем

Пиçрĕç хĕп-хĕрлех.

Килĕрех, тусăмсем,

Пухăпăр пĕрлех!

Чиесем, чиесем

Тутлă çав тери!

Тусăмсем, чиесем

Пĕрле çиер-и?

Сахаллантăмăр эпĕр, атьсемĕр, -

Çирĕ вăхăт пиртен çуррине!

Шав чĕнмесĕр ларсассăн пĕлеймĕр

Тĕнчере эпĕ те пуррине.

Çăвара уçмасассăн - илтеймĕр,

Тăвансем, ман чĕрем юррине.

Тăрăшсассăн - аса та илеймĕр,

Кайнă пек эп тĕнче хĕррине...

Ĕнтĕ куртăмăр темĕн те тепĕр, —

Хурине, хĕрлине, шуррине...

Ма апла ухмахлантăмăр эпĕр?

Ак манатпăр чĕлхе пуррине.

Маяк пек çутататчĕ чĕлхемĕр,

Пĕлтеретчĕ чăваш чĕррине.

Пăтрашать — тĕтĕмленнĕ пек ĕмĕр,

Мул-пуянлăх юрлать юррине...

Интернет аллинче халь чĕпсемĕр,

Якатаççĕ тĕнче уççине.

Ĕсĕклеççĕ-хӳхлеççĕ чунсемĕр,

Тăкăнаççĕ чулсем пуç çине.

Сахаллантăмăр эпĕр, атьсемĕр,

Çирĕ вăхăт пиртен çуррине!

Сывă чух хамăр вутлă Чĕлхемĕр

Эп юрлатăп чăваш юррине!

1

Кĕркуннехи лăпкă, ним сас-хурасăр каç пулнă. Шăп çурçĕр çитнĕ. Вăрманта пите нӳрле те сивĕ пулнă. Çĕрме пуçланă вĕтĕ çулçăсемпе витĕннĕ хура шурлăхсенчен çăра тĕтре йăсăрланса хăпарнă.

Тӳпере шурă уйăх çакăнса тăнă. Вăл питĕ вăйлăн çутатнă, анчах унăн çутти тĕтре витер аран çапса тухнă. Чалăшшăн ӳкекен уйăх çуттинче йывăç тĕмĕсем капланнă, шурлăхсенчен хăпаракан пăс йывăç тăррисем çийĕпе тĕлĕнмелле явăна-явăна ишнĕ.

Вăрманĕ кунта пĕр пек пулман. Уйăх çуттинче пĕрре темĕн пысăкĕш чăрăшăн хуп-хура, нумай хутлă çурт евĕрлĕ мĕлки курăннă, тепре сасартăк пĕр ĕрет илемле шурă хурăнсем палăрнă, унтан уçланкăра, татăк-татăк пĕлĕт çинче уйăх çуттипе шуралнă ăвăссен çара тураттисем усăнса тăна.

Вăрман сайрарах пулнă вырăнсенче пур çĕрте те уйăх çути сарнă шурă пир тăрăхĕсем пек курăнса выртнă.

Пĕтĕмĕшпе илсе каласан, кунта юмахри пек илемлĕ пулнă; çавăн пек илем вырăс çыннин чĕришĕн чăнах çав тери çывăх та хаклă, вăл тĕрлĕрен асаилӳсем çуратать: акă Иван-патша кашкăр çинче утланса пырать, Иван-патши пуçĕ çинчи пĕчĕкçеç çĕлĕкне чалăшшăн лартнă, хĕвне вут-кайăкăн тĕкне тутăрпа чĕркесе чикнĕ; ак тата арçурин темĕн пысăкĕш çăмламас урисем; акă чăх урисем çинче тăракан юмахри пĕчĕк пӳрт аса килет, — тата, тата темĕн те пĕр!

Малалла

Пĕчĕк Ира кĕтесре

Пуканисемпе вылять.

Юнашар ула кушак

Мăрласа питне çăвать.

Пирĕн Иран куласси —

Янăрать çинçе сасси:

— Эпĕ çурăм супăньпе,

Сана супăнь парас-и?

Тухрăм эп вăлтапала,

Пăхрăм эп урамалла:

Анаталла, тăвалла.

Атя пулла, Ярмулла!

Шывĕ ăшă пулмалла,

Паян пула туртмалла.

Тыт аллуна вăлтуна,

Атя пулла, Ярмулла!

— Эс пĕлетĕн-и, Çеруш,

Эс чухлатăн-и, Çеруш,

Мĕн пирки-ши çулсерен

Мулкач шурă юр ӳксен?

— Çук, пĕлместĕп, каласам...

— Юр çиет вăл хĕл ларсан...

Пысăк Якур шыва кĕрет,

Кăвакал пек чăмкалать,

Кӳлĕ тĕпне ик аллипе

Хыпашласа пăхкалать.

Пилĕк таран тăрă шыва

Пăтратать те пăтратать,

Шыв хĕрринчи ачасене

Шак чул тупса кăтартать.

Пĕчĕк Якур шыва кĕмест,

Хальлĕхе ишме пĕлмест.

Амăшĕ асăрхаттарнă —

Урине те йĕпетмест.