Малалла утар!

Вӑта Енӗш шыв ҫулне улӑштарнӑ

■ 25.01.2011 19:32 | 5168 views

Ҫапла, Чӑваш энциклопедине ӗненес пулсан, Куславкка районӗнчи Ырашпулӑх (выр. Бишево) урлӑ Вӑта Енӗш юхса иртет. Ку йӑнӑш пирки паянхи «Хыпарта» Александр Вишневский пӗлтернӗ. Ӳкерчӗкре эп юханшыва пунктирпа палӑртрӑм, хӑй ялне уйӑрса кӑтартрӑм.
Хам та уҫса пӑхрӑм — чӑн та ял витӗр Вӑта Енӗш юхать тенӗ. Ял ятне тен пӑтраштарнӑ пулӗ терӗм те — ҫук. Унта Бишево ятлӑ ял тепре пур — Вӑрмар районӗнчи Энтрияль. Ҫав ял та Вӑта Енӗш патнеллерех ларать, анчах та ун пирки ҫырнӑ чухне тӗрӗсех каланӑ — юханшыв ялтан 2 ҫухрӑмра юхать тенӗ.

More...

[Comments (2)]

Йӑнӑшсӑр ҫыраймаҫҫӗ...

■ 22.01.2011 22:24 | 21695 views

Тиркесе мар ӗнтӗ, ҫапах та.
Культура центрӗ пулин те ҫак пӗлтерӳ хутне йӑнӑшсӑр ҫырайман :(
«культурӐ учрежденийӗнче» (орфографипе килӗшӳллӗн «культурА»)
«ҫЕнсе» (кунта «ҫӖнсе» пулмалла, тӑррине маннӑ).

Пысӑках та мар хучӗ — шкул ачине кун чухлӗ йӑнӑш тусан «иккӗ» лартӗччӗҫ пулӗ...

[Comments (31)]

Чебоксары мар! Шупашкар!

■ 22.01.2011 20:11 | 6222 views

Паян «Ялавӑн» 1988 ҫулти 4-мӗш номерӗнче ҫакнашкал ҫыру асӑрхарӑм:

Шупашкар ҫинчен сахал мар сӑвӑ-юрӑ хывнӑ. Халӑх тӑван хуламӑр ҫынчен савӑнсах юрлать. Инҫе ҫула тухсин та кашниех часрах унта таврӑнма ӗмӗтленет.
Шел пулин те, юлашки ҫулсенче эпӗ акӑ мӗн асӑрхарӑм: ҫамрӑксем час-часах Шупашкар сӑмаха юриех вырӑслатса калаҫҫӗ, «Чебоксара кайрӑм», — тенине Ҫӗрпӳрен килекен автобусра пӗрре мар илтнӗ эпӗ. Ман шутпа, Шупашкар — чӑвашсен хушшинче тахҫан авалах ҫуралнӑ ят.

More...

[Comments (9)]

Зонтик → Сунчӑк → Пӳхӗ

■ 20.01.2011 19:48 | 5842 views

Чӑваш халӑхне 3 ушкӑна пайлама пулать: ҫумӑрта йӗпенесрен, хӗвелӗн хӗрӳ ӑшшинчен сыхлакан япалана пӗрисем (вӗсем чылайӑн) «зонтик» теҫҫӗ; иккӗмӗшсем, чӗлхене чухлакансем — «сунчӑк» теҫҫӗ. Виҫҫӗмӗшсем вара, чӗлхене Дегтярёв Г.А. шайӗнче пӗлекенсем — «пӳхӗ».

[Comments]

Ҫӗнӗ ҫынран яланах ҫӗннине кӗтеҫҫӗ

■ 18.01.2011 23:31 | 5657 views

Елена Беловӑн ҫырӑвне асра тытса

Ҫӗнӗ ҫын хӑйӗнпе яланах ҫӗннине илсе килет теҫҫӗ. Ҫавӑнпа та пуҫлӑх улшӑннӑ вӑхӑтра пӑлхавар тунин усси ҫук теҫҫӗ — ҫӗнӗ пуҫлӑх халӑхра шанчӑк ҫуратать. АПШ президенчӗсем те яланах улшӑнни вӑл тӗлӗшпе лайӑх — пӗр пуҫлӑхӗ тунӑ йӑнӑшсене тепри килсен манса каяҫҫӗ, е манма тӑрӑшаҫҫӗ... Пирӗн президент улшӑнни те халӑха шанчӑк пачӗ пулас — унран чӑваш чӗлхине хисеплеме пуҫлас, чӑвашлӑха аталантарас тӗлӗшпе улшӑнусем кӗтеҫҫӗ. Вӑл шутра ЧНК пуҫлӑхӗ улшӑнасса та шанаҫҫӗ пулас.

More...

[Comments (6)]

Ырӑсем пурӑнакан вырӑн

■ 18.01.2011 21:15 | 5681 views

Халӗ эп Тихӑн Петӗрккин «Кушкӑ ачине» вулатӑп. Иван Яковлевич вӑхӑтне сӑнласа пани интереслӗ.

Икӗ ҫухрӑмран — Кӗҫӗн ур, кӑшт кайсан — Аслӑ ур, ун урлӑ каҫсан — Хулаш, ырӑсем пурӑнакан вырӑн.

Ку ӗнтӗ Кӑнна Кушки ҫывӑхӗнчи хулаш пирки.

Ҫак хайлаврах Киремете усал вырӑн тенӗ...

[Comments (2)]

Вырӑс чӗлхи йывӑртарах...

■ 14.01.2011 23:07 | 5779 views

Шкулсенче вырӑс чӗлхине миҫе сехет вӗрентнине шута илсе, тата чӑваш чӗлхин сехечӗсене асра тытса ман ҫапла шухӑш ҫуралчӗ — чӑн та вырӑс чӗлхи йывӑр! Ара мӗн кӗҫӗн классенчен вӗрентме пуҫлаҫҫӗ те вӗрентеҫҫӗ-вӗрентеҫҫӗ, ҫаплах вӗрентсе ҫитереймеҫҫӗ! Вырӑс чӗлхипе ачасене эрнере миҫе сехет минретеҫҫӗ? 5 сехет. Чӑваш чӗлхине вара? 2-3 сехет* те (хӑш-пӗр шкулсенче 1 сехетпе те ҫырлахаҫҫӗ) ҫитет теҫҫӗ. Ман шутпа вырӑс чӗлхи ЙЫВӐР пулнӑран! Унашкал нумай вӗрентни йывӑр пулнӑран кирлӗ ӗнтӗ :) Кӗҫӗн классенчен 11 класа ҫитиччен вӗрентеҫҫӗ — ҫапах йӑнӑшсӑр ҫырма пултараймаҫҫӗ :).

More...

[Comments (1)]

Чӑваш чӗлхи ӑҫта?

■ 13.01.2011 20:03 | 19385 views

Паян 14-мӗш маршрутпа вокзала ҫити ярӑнтӑм. Ҫула май билбордсене сӑнаса пытӑм. Шел те, пӗрин ҫинче те чӑваш сӑмахӗ тупӑнмарӗ. Социаллӑ рекламӑра та пулин (ӑна администраци вырнаҫтарать пулӗ...) чӑвашла ҫырни ҫук. Йӑлт вырӑсла. Саккунпа вырӑс чӗлхи те чӑвашли те пӗр танах. Пурнӑҫра вара — пач урӑхла. Такама «тав тумалла» ӗнтӗ куншӑн... Те чӑвашсен наянлӑхне, те вырӑссен «маттурлӑхне»...
2-3 хут чӑвашлӑхшӑн вӑйлӑрах ӗҫлес вырӑнне, «йывӑр, йывӑр» тесе ларнипе ӗҫ мала кайӗ-ши?

[Comments (14)]

Чӑвашла стенд кӑмӑла кайрӗ

■ 13.01.2011 17:17 | 5424 views

Паян Шупашкар районӗнчи Чӑрӑшкасси шкулне кайса килтӗм. Сӑлтавӗ пурччӗ — пӗлтӗрхи чӳк уйӑхӗн вӗҫӗнче эп хамӑн кивӗ флешкӑна ҫухатрӑм. Чулхула-Шупашкар автобусран тухнӑ чухне кӗсьерен тухса ӳкнӗччӗ. Сисмен те. Чӑрӑшкасси шкулӗн вӗрентекенӗ вара ӑна тупнӑ иккен. Тупнӑ ҫеҫ мар, флешкӑри файлсене тишкернӗ хыҫҫӑн хушамата пӗлсе пӗлӗшсем урлӑ мана шыраса тупнӑ.

More...

[Comments (3)]

Питӗр хулинче юр ҫапла тасатаҫҫӗ

■ 27.12.2010 16:09 | 5726 views

Ҫапла хӑтланса вӗсем ӗҫленӗ пек туса кӑтартасшӑн курӑнать — спидометр ҫинче ҫухрӑмсем ҫавӑртараҫҫӗ.

[Comments]

2010 ҫула пӗтӗмлетсе

■ 27.12.2010 15:06 | 6324 views

http://chuvash.org/blogs/comments/161.html — кунта 2006 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.
http://chuvash.org/blogs/comments/531.html — кунта 2007 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.
http://chuvash.org/blogs/comments/785.html — кунта 2008 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.
http://chuvash.org/blogs/comments/947.html — кунта пӗлтӗрхи, 2009 ҫул пӗтӗмлетӗвӗ.

Малтан яланхилле япӑххине аса илмелле.
1. Чӑваш халӑх сайчӗ ӗҫлеме пуҫланӑранпа 5 ҫул тултарнӑ ятпа статьясен кӗнекине кӑларасси пулмарӗ.

More...

[Comments (9)]

Саспаллисене чӑвашла йӗркелес тесен

■ 22.12.2010 19:40 | 5763 views

Чӑвашла сӑмахсене сортланӑ чухне «Ӑ», «Ӗ», «Ҫ», «Ӳ» саспаллисем мала тухса тӑраҫҫӗ. Мӗншӗнни те паллӑ — эпир усӑ куракан ҫак саспаллисен кочӗ «А», «Б», «В» тата ыттисенчен пӗчӗкрех. «Ӳ» усӑ курнӑ чухне чылай чухне ҫак саспалли «Я» хыҫне кайса тӑрать. Сӑлтавӗ — саспалли кочӗ «Я» саспаллийӗнчен пысӑкрах пулнинче. Ҫак тӗрӗсмарлӑх чӑваш чӗлхи компьютерта сахаллӑн усӑ курнипе ҫыхӑннӑ. Тӗнчере ҫеҫ мар, Раҫҫей шайӗнче те пирӗн саспаллисене вырӑна лартассишӗн никам та тӑрӑшмасть. Ҫавӑнпа та ку ӗҫе хамӑрӑн тума тивет.
Чи малтан пирӗн мӗн пӗлмелле? Компьютерта саспалли йӗркине ятарласа вырнаҫтарасси пур.

More...

[Comments (3)]

Чӑваш Ен официаллӑ сайчӗсене чӑвашлатӗҫ?

■ 20.12.2010 18:52 | 5352 views

Паян наци радиовне итленӗ чухне президент официаллӑ сайтсене икӗ чӗлхепе тумалли пирки каланине илтрӗм. Япӑх илтрӗм — тӗнче тетелӗ урлӑ лайӑх итлеме май ҫук, татӑлать... Йывӑр пулин те икӗ чӗлхеллӗ тумаллах тенине ҫеҫ илтсе юлтӑм.
Сӑмах май, cap.ru сайтра акӑлчанпа нимӗҫ версийӗсен ялавӗсем ҫукки куҫа кӗрчӗ...

[Comments (6)]

Машин хакӗ ҫын пурнӑҫӗнчен хаклӑрах!

■ 15.12.2010 23:47 | 5848 views

Эх... ӑҫталла каятпӑр-ши эпӗр?
http://lifenews.ru/news/46714 — ҫак этемсемшӗн машин хакӗ ҫын пурнӑҫӗнчен хаклӑрах! Выльӑха ҫаврӑнатпӑр-ши? Укҫа... укҫа... укҫа...
Никама та мар, хӑйсене ҫеҫ хаклама пӗлеҫҫӗ. :(

[Comments]

Шухӑшлама — 1 кун!

■ 12.12.2010 21:13 | 5181 views

Ӗнер хамӑн ӗҫсене туса пӗтернӗ хыҫҫӑн киле ҫитрӗм те cap.ru сайта кӗтӗм. Тӗрӗсрех каласан, Алимасов куравӗ пирки тата чӗлхе комиссийӗн ларӑвӗпе ҫыхӑннӑ хыпар ҫук-ши тесе кӗтӗм-ха. Хайхи асӑрхарӑм — Чӗлхе саккунне хатӗрлеҫҫӗ иккен, халӑха ӑна пӗрле сӳтсе явма чӗнеҫҫӗ. Тӗплӗ вуламарӑм, 11-мӗш кун валли хыпар унсӑр та нумай вырнаҫтарнӑччӗ те вырсарникун, паян ӗнтӗ, ҫынсене пӗлтерӗп тесе шухӑшларӑм.
Хайхи паян кӗтӗм — тимлӗрех вуларӑм. 8-мӗшӗнче хыпара вырнаҫтарнӑ (11 сехетре), 10-мӗшӗччен сӗнӳсем парса ӗлкӗрмелле. Шутласан — вӗсен проектне пӑхса тухма, сӗнусем тӑратма — 1 кун ҫеҫ уйӑрнӑ.

More...

[Comments]

Ват пичи

■ 02.12.2010 19:56 | 5454 views

Ку сӑнӳкерчӗкре ман тӑвансем сӑнланнӑ: Ват пичи (Михаил Васильев) тата унӑн икӗ хӗрӗ. Сулахайри — Вера, сылтӑмри — Тоня. Пӗчӗккӗ чухне вӗсем патне нумай ҫӳренӗ ӗнтӗ, анчах асӑмра нимӗн те юлман тесен те юрать. Ҫавна май кивӗ сӑнсене куҫ умне кӑларса тӑвансем пирки асилес килет.
Ват пичи пирӗн тӑвансем хушшинче сумлӑ шутланать — вӑл Ҫатракасси патӗнчи ҫӑван пуҫӗ пулать. Шӑп та вӑл пирӗнтен уйрӑлса кайнӑ чухне ҫав ҫӗнӗ ҫӑвана уҫнӑччӗ. Шутлаттӑмӑрччӗ ун чух — ҫӗнӗ ҫӑвана ӑна пытарӗҫ, е киввине, Алькеш ҫӑвине.

More...

[Comments]

«Виҫӗ ӑру» юрӑ — Валентина Михайлова юрлать

■ 30.11.2010 17:54 | 6537 views

Красноармейскинчи 2-мӗш шкулӑн вӗренекенӗ Валентина Михайлова юрлать.
Маттур!

[Comments (2)]

Г. Ефимов. Утать поэт тӑван халӑхӗпе

■ 30.11.2010 17:52 | 6215 views

[Comments (2)]

Чӑваш чӗлхин аталанӑвне пӑхса тухма пухӑннисене ЧӖНСЕ КАЛАНИ (чӳкӗн 30-мӗшӗнче)

■ 28.11.2010 22:02 | 5699 views

Чӑваш патшалӑх канашӗнче чӑваш чӗлхин аталанӑвне пӑхса тухма шутлани, ӑна сӳтсе явни питӗ лайӑх. Ырлатӑп.

Чӑваш чӗлхишӗн чи пӗлтерӗшлӗ утӑмсем (ман шутпа):
● чӑваш чӗлхине усӑ курассине ӳстересси — компьютера Windows вырнаҫтарнӑ май унта тӳрех чӑвашла ҫырмалли майсем пулмалла (шрифтсем, раскладка), пользователь вӗсене уйрӑммӑн лартмалла мар (пушкӑртсен пек) /Microsoft ахаль ҫынсене итлесшӗн мар, патшалӑх шайӗнче тухсан — ку ӗҫе вӗсем тума тивӗҫ/; тавар упаковкинче чӑвашла ҫырни пач та курӑнмасть — ҫырмалла ман шутпа («Акконд» кӑларакан канихвет курупки ҫине, тӗслӗхрен, вырӑсла та, казахла та ҫырнӑ — чӑвашла вара ҫук).

More...

[Comments (5)]

Тинех пур хайлава та хакласа тухрӑм

■ 25.11.2010 11:05 | 5107 views

Кӑҫалхи литература ӑмӑртӑвӗ малтанхисемпе танлаштарсан уйрӑлса тӑрать — вӗренӳ министерстви хутшӑнманнине палӑртмӑпӑр. Кӑҫалхи ӑмӑртӑва 140 хайлав хутшӑнать. 2008 ҫулхине 120 яхӑн килнӗччӗ, пӗлтӗрхине — самай сахалтарах. Кӑҫалхинче эпир 1-5 классене хутшӑнтармарӑмар (вӗсене хаклама питӗ йывӑр — хӑшне ашшӗ-амӑшӗ ҫырнӑ, хӑшне ачи хӑй ҫырнине уйӑрса илме питӗ йывӑр) пулин те хайлавсем ытларах килчӗҫ. Аслӑрах классенчи ачасем нумайрах хутшӑнни те савӑнтарать пире.
140 хайлав пулнӑран ӑмӑрту йӗрки-шывне пӑсса ушкӑнсене урӑхларах йӗркелерӗмӗр: 6-7, 8-9, 10-11, вӗрентекенсем.

More...

[Comments (3)]