Малалла утар!

Хветӗр Уяра малалла вуланӑ май...

■ 03.07.2009 00:32 | 4644 views

Малалла вулатӑп. «Хӑна-вӗрле» тата «Мулкач Терушӗ, Някуҫ тата ыттисем» пайсене вуласа тухрӑм. Акӑ мӗн ҫӗнни пӗлме тӳр килчӗ:

ҫӳрме — ку сӑмаха романрах ӑнлантарса панӑ. «Тултармӑш евӗрлӗ апат (ӳпкене касса пыршӑпа ҫыхнӑ какай. Шӳрпере пиҫет.).»
хытӑлла пӗҫернӗ пӗр ҫӑмарта — чӑмӑрла вырӑнне «хытӑлла» тенине малтан илтменччӗ.
пуҫиле — пуҫкасан, ҫын вӗлерекен.
тӑнчӑ — пӗлмелле мар сӑмах... Сӑмахсарсенче ҫук, шыравҫӑсем пӗлмеҫҫӗ... «...Ӑнсӑртран пӗрер чӑваш пырса ларсан вӑл та часах хӑйӗн тӑван чӗлхине манса каять.

More...

[Comments]

Хветӗр Уяра вуланӑ май...

■ 02.07.2009 00:53 | 5157 views

Хветӗр Уярӑн «Таната» романне вулатӑп. Вуланӑ май электронлӑ вулавӑша кӗртсе пыратӑп. Хветӗр Уяр чаплӑ сӑмахҫӑ пулни курӑнать — вуланӑ май пӗлмен сӑмахсем тӑтӑшах сиксе тухаҫҫӗ, сӑмахсара пӑхса илме тивет:

пӑркӑт — пӑртан тунӑ ҫунашка
вушар — выр. упрямый, скупой, жадный
тытса ан хутлат — «ура хутлатса лар» тенине пӗлетӗп-ха, кун евӗр усӑ курнине вара — пӗлместӗп. Ку сӑмахҫаврӑнӑша вырӑсла куҫарас пулсан «чтобы меня не скорчило от радикулита» пулать пулас.
термен — хал.
«Кӗперсем, хӑва тӗмӗсем, кран юписем вӗлтлете-вӗлтлете тӑрса юлнӑ».

More...

[Comments (2)]

Ҫӗнӗ визитка турӑм

■ 01.07.2009 23:03 | 11042 views

Вӑт ҫапларах пулчӗ. Типографи макета кӑшт пӑсса пичетлесе пачӗ... ҫапах та япӑх мар пулчӗ пек.

[Comments (13)]

Налук пайӗ пӗчӗк?

■ 29.06.2009 17:00 | 5219 views

http://www.lenta.ru/articles/2009/06/29/expats/

... В числе причин, по которым иностранцы считают Россию наиболее выгодным местом для работы, респонденты HSBC назвали низкий, по сравнению с другими странами, уровень подоходного налога, ... . Для сравнения, подоходный налог в России составляет 13 процентов, в то время как в Венгрии он равен 36 процентам, в Германии достигает 45 процентов, в Австралии - 47 процентов, а в Швеции - 56 процентов....

Раҫҫейре мӗншӗн пӗчӗк-ха? Ман шутпа хуравӗ — халӑха тӳлекен шалура.

More...

[Comments]

Сенека

■ 26.06.2009 14:38 | 4798 views

"Как пышность пиров и одежды есть признак болезни, охватившей государство, так и вольность речи, если встречается часто, свидетельствует о падении душ, из которых исходят слова. И не приходится удивляться, если испорченность речи благосклонно воспринимается не только слушателями погрязнее, но и хорошо одетой толпой: ведь отличаются у них только тоги, а не мнения. Удивительнее то, что хвалят не только речи с изъяном, но и сами изъяны".

(Bысказывание древнеримского философа Сенеки)

[Comments (1)]

Чухӑн Ермолаев

■ 17.06.2009 20:28 | 5453 views

Пӗлеттӗр, ӗнтӗ, ҫӗртме уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче хаҫат-журналсем В.В. Путин Пикалево хулине ҫитсе Олег Дерипаскӑна ятлани ҫинчен ҫырнӑччӗ. Хулари предприятисенче укҫа тӳлеменрен ҫынсем малтан мэрине кӗрсе унти ларӑва ирттерме чӑрмантарнӑ, кайран вара Вологда — Ҫӗн Ладога федераллӑ трассӑна та хупласа хунӑ. Укҫа ҫук-тӑк мӗн тӑвӑн ӗнтӗ? Хырӑм ыйтать... Тата укҫасӑр чурасем кӑна ӗҫлеҫҫӗ — Пикалевӑрисем вара хӑйсене чурасен шайӗнче курасшӑн пулман вара. Путин килнӗ те Дерипаскӑна та пҫерккӑ панӑ (Lenta.ru лешӗ хӑйне читлӗхе лекнӗ мӗскӗн кайӑк пекех туйнӑ тесе ҫырать), хула ҫыннисем валли те укҫа тупса (укҫи налук тӳлекенсен ӗнтӗ, предприятийӗсен /Дерипаскӑн аллинче/ укҫи ҫук.

More...

[Comments (1)]

Ҫӗрпӳ карттине ӳкертӗм

■ 26.05.2009 22:52 | 5717 views

Уф... Ӳкерсе пӗтертӗмех паян. Чи малтанах http://enc.cap.ru сайтри ӳкерчӗке тӗпе хурса ӳкересшӗнччӗ, анчах та вал ытла та схематичлӑ пулнӑран ҫӗнӗрен ӳкерес терӗм. Чӑваш Ен атласне ӳкерсе илтӗм те малтан Corel-ра контурсене хатӗрлерӗм, кайран вара Photoshop-ра ял ячӗсене ҫырса тухрӑм, ялсене вырнаҫтарса тухрӑм, сӑрларӑм.
Ҫапла пулчӗ:
http://chuvash.org/e/496d6167653a7a ... 6a6f6e2d736d2e676966
Чи малтан вӑрмансене те ӳкересшӗнччӗ, анчах шухӑшларӑм-шухӑшларӑм та ун пекех аппаланас мар терӗм.

[Comments (1)]

Кирлӗ мар?

■ 22.05.2009 20:02 | 5678 views

Мана яланах хӑш-пӗр ҫынсем хӑйсен ӗҫне ҫиелтен кӑна тума юратни тӗлӗнтерет. Хӑш-пӗр чӑваш хушшинче те ҫак йӗрке сарӑла пуҫланӑ...
Ак, «Тӑван Атӑл» сайтне илер. Вӑл нумай пулмасть «atal-volga.ru» домен ҫинче вырнаҫатчӗ. Паян пӑхас терӗм те — ҫук, ҫухалнӑ. Сӑлтавӗ — хӑйсен доменне вӑхӑтра тӑсманнинче пулас:
http://www.webnames.ru/scripts/whoi ... n_name=atal-volga.ru

created: 2008.04.28
paid-till: 2009.04.28
free-date: 2009.05.31
source: TC-RIPN

Доменӑн усӑ курмалли вӑхӑтне тӑсманни ман шутпа ҫак сайта вӗсем чунтан-чӗререн туманнипе ҫыхӑннӑ.

More...

[Comments]

Октябрьскинчен Ҫӗрпӗве ҫити

■ 12.05.2009 11:26 | 7064 views

Паян, ҫӑвӑн 11-мӗшӗнче, Октябрьскинчен Ҫӗрпӗве утса тухрӑм. Ҫитме ҫул ҫывӑх мар пулсан та утса тухрӑмах. Халӗ ҫак ҫулҫӳревре курнӑ ӳкерчӗксемпе паллаштарасшӑн.
Октябрьскине эпӗ 7-ре ларса тухрӑм, автобусӗ Кугеевӑна (шел те чӑвашла ячӗсене пӗлместӗп — ятарлӑ кӗнеке ман ал айӗнче ҫук, интернечӗ те ҫук) каяканни пулчӗ — пӗрле ларса тухнӑ ҫынсенчен темле чӑваш сӑмахӗ илтес терӗм пулсан та илтеймерӗм — вырӑсла ҫеҫ пакӑлтатрӗҫ. Пӗр ача чӑвашла калаҫасса шантӑм — асламӑшӗпе пӗрле ларса пыратчӗ, хӑйне вара ялти пек тумлантарнӑ — ҫук, пӗр-пӗринпе вырӑсла ҫеҫ калаҫса пычӗҫ.

More...

[Comments]

«Тутимӗре» кӗртсе пӗтертӗм

■ 04.05.2009 23:52 | 5362 views

Ҫак хайлав ман алла лексен эп ӑна чун-чӗререн юратса пӑрахрӑм! Яков Ухсай маншӑн чӑн-чӑн пултаруллӑ ҫын пек тухса тӑчӗ — вара вӑхӑта сая ярас мар тесе ӑна электронлӑ вулавӑша вырнаҫтарас терӗм. Вулавӑш калӑпӑшӗпе кӑна мар, хӑйӗн пахалӑхӗпе те палӑрса тӑмалла — Яков Ухсайӑн «Тутимӗрӗ» вара ӑна чӑннипех те ӳстерессе шанатӑп.
Ку хайлава кӗртме пулӑшнӑшӑн ман хамӑн йӑмӑка, Еремеева Еленӑна, тата ун мӑшӑрне Володӑна тав сӑмахӗ калас килет. Кӗнеки пӗчӗк мар, унсӑр пуҫне 1975 ҫулта тухнӑ пирки ӑна сканерлама та йывӑр — FineReader текста тӗрӗс палласа илеймест, пичетре тӗл пулакан кӑлтӑксем чӑрмантараҫҫӗ.

More...

[Comments]

«Класри ӗҫшӗн» намӑс мар-ши?

■ 26.04.2009 18:43 | 5707 views

Ҫамрӑксен хаҫатӗнче «Кулса вилмелле» рубрика пур. Кӑҫалхи 15-мӗш кӑларӑмра ҫакнашкал анегдот вуларӑм:

Ашшӗ ывӑлӗн шкул тетрадьне пӑхать:
— Нимӗн те ӑнланмастӑп! Мӗншӗн «иккӗ»? «Класри ӗҫ» тесе ҫырнӑ-ҫке!

Тӳрех ӑнланмарӑм — «кунта мӗн кулмалли пур-ши?» тесе тепӗр хут та вуласа тухрӑм. Шел, ӑнлануллӑ пулмарӗ. Кайран вара вырӑсла (ку рубрикӑри анекдотсене вырӑсларан куҫараҫҫӗ. Сӑмах май каласан чӑваш кулӑшӗсене нивушлӗ тупма ҫук?) куҫарса пӑхас терӗм те тин мӗнрен кулмаллине ӑнкарса илтӗм. Вырӑсла унта «класная работа» пулнӑ — чӑвашла куҫараканӗ вара тӳррӗнех куҫарнӑ та «класри ӗҫ» тесе лаплаттарса хунӑ!

More...

[Comments (4)]

Йӑлӑхтарса ҫитерет...

■ 23.04.2009 22:13 | 5425 views

Ну ма чӑвашла ҫырмаҫҫӗ????? «Ҫӗнӗ ятсем уҫатпӑр» литература конкурсӑн ҫӗнтерӳҫисене чыслани пирки хыпар ҫырас терӗм. Паллах, вырӑсла вырнаҫтарнӑ хыпара куҫарса. Вӑл юрӗ-ха... чӑвашла куҫарӑпар. Анчах та хӑш-пӗр япаласене чӑвашла ҫырманни мана тарӑхтара пуҫларӗ! Уйрӑмах мероприяти ячӗсене чӑвашла ҫырманни япӑх. Ак «Через книгу – к согласию народов» ята илер. Эп ӑна чӑвашла куҫарма пултаратӑп — анчах та ман те пӳтлӗ пулса тухӗ, те япӑх... Официаллӑ ячӗ пурах ӗнтӗ ку мероприятин (наци кӗнекин фестивалӗ как-никак!) — ман кунта, Чулхулара, таҫтан шыраса тупмалла тет.

More...

[Comments (1)]

Cap.ru пирӗн сайт ҫине каҫӑ лартнӑ

■ 21.04.2009 16:55 | 5233 views

http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./16/530/561602/640863 — «Чӑваш чӗлхи кунне» халалланӑ страницӑра пирӗн ҫине каҫӑ лартнӑ.

«Хыпар», «Сувар» хаҫатсен, ЧНК сайчӗ ҫине лартман, пирӗн сайта куҫаракан каҫӑна вара лартнӑ. Малалла та тӑрӑшса ӗҫлемелле :)

[Comments]

Пӑр каять...

■ 14.04.2009 09:00 | 5363 views

Ӗнер Хура Атӑлта (вырӑсла ку шыва Ока теҫҫӗ) пӑр кая пуҫларӗ. Пӑр катӑкӗсем паян та шыв тӑрӑх ишсе иртеҫҫӗ-ха, анчах та ӗнерхи пек мар. Ӗнер вара... тем пысӑкӑш пӑрсем юхаҫҫӗ... Хӑшӗ пӗри, пысӑк пулнӑран, кӗперсен юпийӗсем патӗнче купаланса ларнӑ. Кунта ҫитиччен чылай кӗпер витӗр тухнӑран, паллах, ытла пысӑк мар вӗсем — тӑраҫҫӗ-тӑраҫҫӗ те майӗпен ҫаврӑна-ҫаврӑна малалла юхса каяҫҫӗ.
Пӗлтӗр ӳкерме ӗлкереймерӗм — пӑр кайнине ҫывӑрса юлнӑ. Хальхинче те ӳкересси пулмасть пулас. Ӗнер пӑр кайнине куртӑм ҫеҫ, паян вара кайса пӗтнӗ пулӗ тесе шутласа фотоаппарата илсе тухмарӑм.

More...

[Comments]

Ярославель урамӗ (сӑнӳкерчӗксемпе)

■ 06.04.2009 10:14 | 7227 views

Астӑватӑр пулӗ, эпӗ сире Ярославль урамӗпе утса тухни пирки каласа парсаччӗ. Ӑна кунта вулама пулать:
http://chuvash.org/blogs/comments/799.html
Ҫав урам тӑрӑх тепре утса тухрӑм. Хальхинче вара — фотоаппаратпа. Малтан анаталла утрӑм пулсан, хальхинче — тӑвалла.
Сӑнӳкерчӗксемпе паллашма сӗнетӗп:

Вӑт, кунта, Воробьев композиторсен урамӗ патнелле — тӗрӗс ҫырма вӗреннӗ.

Смартс ҫурчӗ ҫинче вара темшӗн «ул.

More...

[Comments (5)]

Cap.ru чӑвашланма пуҫланӑ

■ 02.04.2009 13:15 | 5349 views

Паян хыпарсем хушшинче чӑвашла хыпар куртӑм. Паллах, хыпарӗ пӗр пӗччен кӑначчӗ (ыттисем вырӑсла), ҫапах та пӗрремӗш утӑм пур. Тӗрӗссипе каласан cap.ru та мар, Ҫӗрпӳ районӗн сайчӗ темелле — хыпарӗ ял тӑрӑхӗнчен. Вал хыпарсене cap.ru порталӑн тӗп страницине вырнаҫтармаҫҫӗ... Ҫапах та Ҫӗрпӳ районӗн сайчӗ cap.ru-на кӗрет те кун пирки пӗлтерес терӗм.
//ку пулӑм Cap.ru-ра чӑвашла хыпарсем вырнаҫтарма нимӗнле чару та, йывӑрлӑх та ҫуккине кӑтартать — кахалланаҫҫӗ ҫеҫ...

Сӑвӑ йӗркисем килӗшрӗҫ

■ 19.03.2009 20:41 | 6057 views

Мана атте мӗн ачаран
Вӗрентнӗ хамӑр чӗлхепе
Эп пултӑм иксӗлми пуян,
Телейлӗ ӗмӗр тӑршшӗпе.

Ку йӗркесем Яков Ухсайӑн «Тутимӗр» трагедийӗн умсӑмахӗнчен:
http://chuvash.org/lib/haylav/1350.html

Мана питӗ килӗшрӗҫ. Эпӗ те, мана мӗн ачаран чӑвашла вӗрентнӗшӗн, чӑвашла пӗлнӗшӗн, хама пуян туятӑп!

[Comments (2)]

Чӑваш чӗлхи хӑрушлӑха лекни пирки пӗлтерни

■ 16.03.2009 20:27 | 7496 views

Кӑҫал нарӑсӑн 19-мӗшӗнче ЮНЕСКО хӑйӗн ҫухалакан чӗлхесен карттине кӑтартнӑ хыҫҫӑн Чӑваш Енре кӑткӑ йӑви пекех чупма пуҫларӗҫ — пирӗн чӗлхе хӑрушлӑхра иккен! Ку хыпар хӑш-пӗр ҫынсен пуҫӗнче чан ҫапнӑ пекех янраса кайнӑ курӑнать те вӗсем чупкалама тытӑннӑ. Ку хыпара пелмен ҫын юлмарӗ те пулӗ. Ку лайӑх-ха... эпир, ҫынсем, ҫухатнӑ чухне ҫеҫ япалана хаклама вӗренетпӗр. Ку чӑвашӑн инкекӗ мар, пур халӑхӑн та... Ҫапла май, тен, чӑваш чӗлхи ыйтӑвне те тӗплӗнрех пӑхма пуҫлӗҫ. Пурӑна киле, тен, ҫитес ҫула чӑваш чӗлхине те халаллӗҫ. Пӑхӑпӑр.
Ытларах чухне кун йышши хыпарсене Раҫҫейре пӗлтермеҫҫӗ — курмӑш пулаҫҫӗ те халӑх пӗлмесӗрех юлать.

More...

[Comments (7)]

Пирӗн сайт ҫине куҫаракан каҫҫа кӗртме ыйтнӑ иккен

■ 04.03.2009 19:40 | 13098 views

Cap.ru сайтри хӑна кӗнекине кӗрсе пӑхрӑм — ҫынсене мӗн пӑшӑрхантарать-ши тесе. Пӑхатӑп та — Нарсов Валерий Иванович Cap.ru сайтра пирӗн сайт ҫине каҫӑ лартма ыйтать. Кайран, тен, хуратма та пултарӗҫ тесе кунта кӗртсе лартас терӗм:

Уважаемые администраторы сайта! Я отправил письмо на чувашском языке, но к сожалению, Ваш сайт чувашские буквы обозначает кодировочными символами, в результате при опубликовании сообщения некоторые слова выглядят некорректно. А дело вот в чем: извините, может быть я ошибаюсь, но на мой взгляд на официальном сайте Чувашской Республики отсутствует баннер –гиперссылка на ЧУВАШСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ САЙТ (( http://chuvash.

More...

[Comments (13)]

Лоша

■ 20.02.2009 13:35 | 5589 views

«Лошадь» сӑмаха вырӑссем тӗрӗксенчен илнине пӗлетӗп-ха. Ак халӗ ман пата хыпар ҫитрӗ — «Яндекс. Словари» проектра ҫӗнӗ сӑмахсар хушӑннӑ тет — «Школьный этимологический словарь русского языка». Ку словарь еплерех-ши тесе тӗрӗслес терӗм, «Лошадь» сӑмах шыраса пӑхрӑм.

ЛОШАДЬ. Искон. Суф. производное от лоша, в некоторых слав. яз. еще известного. Др.-рус. лоша < тюрк. алаша "лошадь, мерин".

Тем тесен те пирӗнтен, чӑвашсенчен (малтан пӑлхар ятлӑскерсенчен), йышӑннӑ ку сӑмаха! Авалхи вырӑс сӑмахӗ «а»-па пуҫланмасть. Пӗри унта «Лошадь» ← «лаша-ут» мӑшӑр сӑмахран пулнӑ тесе ҫырнӑччӗ-ха, эп вара ку шухӑш тӗрӗс мар тесе шутлатӑп.

More...